NEWSLETTER

Προσθέστε εδώ το e-mail σας για να σας έχουμε πάντα ενήμερους






Ειδική Φοβία

 Τι είναι η ειδική φοβία

Η  φοβία είναι μια ειδική κατηγορία φόβου δυσανάλογα έντονη σε σχέση με το γεγονός που την προκάλεσε. Τα άτομα που πάσχουν από φοβία συνήθως αναγνωρίζουν πως οι φόβοι τους δεν είναι βάσιμοι και πως οι άλλοι άνθρωποι δικαιολογημένα δεν φοβούνται για τα ίδια πράγματα. Η ειδική φοβία χαρακτηρίζεται από έναν έντονο φόβο ενός αντικειμένου ή μιας ορισμένης κατάστασης, τα οποία, ωστόσο, είναι αβλαβή και ακίνδυνα. Σύμφωνα με τα διαγνωστικά κριτήρια DSM-IV η ειδική  φοβία αναφέρεται σε έκδηλο και επίμονο φόβο ο οποίος είναι υπερβολικός και παράλογος και εκλύεται από την παρουσία ή την πρόβλεψη της παρουσίας ειδικού αντικειμένου ή ειδικής κατάστασης. Το άγχος που νιώθει το άτομο κατά την έκθεση του στο φοβικό αντικείμενο ή κατάσταση είναι τόσο μεγαλύτερο όσο πιο κοντά (στον χώρο ή στον χρόνο) είναι το φοβικό ερέθισμα και όσο πιο δύσκολη είναι η διαφυγή απ' αυτό.


Κατηγορίες ειδική φοβίας
Οι ειδικές φοβίες υποδιαιρούνται σε:
• Ζωοφοβίες. Ο φόβος εκλύεται από ζώα ή έντομα
• Φοβίες στοιχείων της φύσης. Ο φόβος εκλύεται από στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος όπως καταιγίδες, ύψη ή νερό.
• Φοβίες αίματος-τραυματισμού-ενέσεων. Ο φόβος εκλύεται από τη θέα αίματος, τραύματος, ένεσης ή άλλης ιατρικής πράξης.
• Φοβίες καταστάσεων και συνθηκών. Ο φόβος εκλύεται από μία ειδική κατάσταση όπως είναι η παρουσία σε κλειστά μέρη ή σε μεγάλα ύψη, η μετακίνηση με αεροπλάνο, δημόσια μεταφορικά μέσα, η διάσχιση τούνελ, γέφυρας ή σήραγγας κ.τ.λ.
 Άλλες φοβίες. Ο φόβος εκλύεται από άλλα ερεθίσματα όπως εκείνα που μπορεί να προκαλέσουν μετάδοση ασθένειας, εμετό, πνιγμονή κ.τ.λ.
 

Τα συμπτώματα της ειδικής φοβίας 
Σύμφωνα με τα διαγνωστικά κριτήρια DSM-IV, η έκθεση στο φοβικό ερέθισμα προκαλεί σχεδόν πάντα μια άμεση απάντηση άγχους η οποία μπορεί να πάρει τη μορφή προσβολής πανικού*. Η φοβική κατάσταση αποφεύγεται η υπομένεται με έντονο άγχος ή δυσφορία, ενώ το άτομο αναγνωρίζει πως ο φόβος του είναι υπερβολικός ή παράλογος. Η αποφυγή, η αγχώδης προσμονή ή η δυσφορία που συνδέονται με την φοβική κατάσταση επηρεάζουν την οικογενειακή ζωή, την επαγγελματική απόδοση, τις σχέσεις με τον κοινωνικό περίγυρο και την καθημερινή γενική λειτουργικότητα του ατόμου.

* Η προσβολή πανικού αφορά μια διακριτή περίοδο έντονου φόβου η δυσφορίας, κατά τη διάρκεια της οποίας τέσσερα ή περισσότερα από τα ακόλουθα συμπτώματα εμφανίστηκαν αιφνίδια και έφτασαν σε κορύφωση σε διάστημα δέκα λεπτών της ώρας:
1. αίσθημα παλμών ή επιτάχυνση του καρδιακού ρυθμού
2. εφίδρωση
3. τρέμουλα ή έντονος τρόμος
4. αίσθημα λαχανιάσματος ή ασφυξίας
5. αίσθημα πνιγμού
6. πόνος ή δυσφορία στο στήθος
7. ναυτία ή κοιλιακή ενόχληση
8. αίσθημα ζάλης, αστάθειας ή τάση λιποθυμίας
9. αποπραγματοποίηση ή αποπροσωποίηση
10. φόβος απώλειας του ελέγχου ή απώλειας του λογικού
11. φόβος θανάτου
12. παραισθήσεις (μουδιάσματα ή μυρμηγκιάσματα)
13. ρίγη ή εξάψεις


Η επιδημιολογία της ειδικής φοβίας

Η φοβική διαταραχή θεωρείται η συχνότερη ψυχική διαταραχή στις γυναίκες και η δεύτερη σε συχνότητα εμφάνισης στους άνδρες. Οι διάφορες ειδικές φοβίες έχουν διαφορετικές ηλικίες έναρξης που μπορεί να κυμαίνονται από την ηλικία των 7 έως τα 25 έτη. Μετά την ηλικία των 25 ετών η συχνότητα εμφάνισης της ειδικής φοβίας φθίνει προοδευτικά. Η επικρατούσα συχνότητα της διαταραχής στην περίοδο της ζωής ενός ανθρώπου εκτιμάται ότι αγγίζει το 4,5 με 11,8% των ενηλίκων ανδρών και γυναικών.