NEWSLETTER

Προσθέστε εδώ το e-mail σας για να σας έχουμε πάντα ενήμερους






Υποβάθμιση του Εδάφους και των Υδάτων και Υγεία

Η υποβάθμιση του εδάφους λόγω διάβρωσης, αποξήρανσης, αλμυρότητας και μείωσης των θρεπτικών ουσιών επιδρά αρνητικά στην ανθρώπινη υγεία. Η επιφανειακή στρωμάτωση του εδάφους είναι ένας εύθραυστος, σπάνιος και πολύ αργά ανανεούμενος πόρος. Είναι, όμως, απαραίτητος για την παραγωγή τροφίμων. Οι επιτυχίες της λεγόμενης Πράσινης Επανάστασης στη διάρκεια των δύο προηγούμενων δεκαετιών, προϋπέθεταν καλό έδαφος, προσιτή άρδευση και λιπάσματα.  Σήμερα, είναι πολύ πιθανόν να έχει φτάσει η παραγωγικότητα της παγκόσμιας καλλιέργειας στα ανώτερα όριά της, με περιορισμένα αποθέματα γόνιμου εδάφους και καθαρού νερού.  Η εκτεταμένη διάβρωση του εδάφους στην Αφρική τις τελευταίες δεκαετίες μείωσε τη συγκομιδή σε δημητριακά το 1989 κατά 8% περίπου.  Αν η διάβρωση συνεχιστεί, το 2020 η μείωση θα διπλασιαστεί.  Η επόμενη γενιά αφρικανών αγροτών θα πρέπει να διαθρέψει τότε διπλάσιους κατοίκους από τους σημερινούς με λιγότερο επιφανειακό έδαφος.

Σε ό,τι αφορά τα δάση, κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας ο ρυθμός αποψίλωσης των τροπικών δασών αυξήθηκε κατά 90%.  Περισσότερα από 50.000 τ.χλμ. τροπικού δάσους αποψιλώνονται κάθε χρόνο.  Χώρες όπως το Μεξικό, οι Φιλιππίνες και η Ακτή του Ελεφαντοστού αποδασώνονται με ραγδαίους ρυθμούς, ενώ η απώλεια του επιφανειακού στρώματος του γόνιμου εδάφους επιταχύνεται στην Αιθιοπία, το Νεπάλ, το Σαλβαδόρ.  Σε παγκόσμια κλίμακα, έχει ήδη καταστραφεί το 80% των αρχέγονων δασών του πλανήτη, και από αυτά τα μισά περίπου κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα.  Βέβαια, και οι αρχαίοι Έλληνες αποψίλωσαν σύμφωνα με τον Πλάτωνα, τα βουνά της Αττικής για να κατασκευάσουν ξυλεία για τα μεγάλα οικοδομικά έργα, τις στέγες των κτιρίων και τη ναυπήγηση του αθηναϊκού στόλου.  Όμως, εκείνοι τουλάχιστον έβλεπαν παντού δάση, ενώ σήμερα στη Γη έχουν απομείνει μόνο 8 εκατ. τ.χλμ. δασών.  Σε χώρες όπου γίνεται συστηματική αποψίλωση αυξάνεται η επίπτωση των λοιμωδών νοσημάτων (ελονοσία στη Νότια Αμερική και στη νοτιοανατολική Ασία, σχιστοσωμίαση στο Καμερούν).

Σε ό,τι αφορά το νερό, η Παγκόσμια Τράπεζα εκτιμά ότι θα είναι ο πιο περιζήτητος φυσικός πόρος τον 21ο αιώνα. Η παγκόσμια ζήτηση για νερό αυξάνεται κατά 2,3% κάθε χρόνο και διπλασιάζεται κάθε 21 χρόνια, ενώ  οι υδροφόροι ορίζοντες πέφτουν σε όλες τις ηπείρους.  Το πρόβλημα δεν αφορά όλους, και κυρίως δεν αφορά τους κατοίκους των αναπτυγμένων χωρών.  Η χρόνια έλλειψη νερού επηρεάζει κυρίως το 40% του πληθυσμού της Γης σε 80 χώρες.  Μεγάλα ελλείμματα νερού απειλούν την Ιορδανία, την Αίγυπτο, το Πακιστάν.  Την ίδια στιγμή, ο μέσος αμερικανός καταναλώνει 70 φορές περισσότερο νερό απ’ ό,τι ο μέσος κάτοικος της Γκάνα.

Η έλλειψη νερού συνεπάγεται πρώτα απ’ όλα έλλειψη τροφής.  Το 70% από το σύνολο του νερού που αντλείται (υπογείως ή από ποταμούς) χρησιμοποιείται για την άρδευση.  Οι περιορισμοί στην άρδευση θα έχουν τις μεγαλύτερες επιπτώσεις στην παραγωγή τροφίμων στην Κίνα και την Ινδία, που μαζί με τις ΗΠΑ κατέχουν τις τρεις πρώτες θέσεις στην παραγωγή δημητριακών.  Επιπλέον, βάσει στοιχείων του ΟΗΕ, 1 δισ. άνθρωποι δεν έχουν πρόσβαση σε καθαρό πόσιμο νερό. Στην ανατολική Ασία η υποβάθμιση της ποιότητας του νερού θεωρείται το υπ’ αριθμόν ένα περιβαλλοντικό πρόβλημα. Το βρόμικο νερό προκαλεί το 80% των επιδημιών στις αναπτυσσόμενες χώρες και το θάνατο 10 εκατ. ανθρώπων κάθε χρόνο.  Η ρύπανση των υδάτων δεν περιορίζεται στις φτωχές χώρες. Τα φωσφορούχα λιπάσματα και τα φυτοφάρμακα προκαλούν τεράστια καταστροφή στα ποτάμια και τις θάλασσες του πλανήτη.

Εκτός από τη ρύπανση, η χημική σύνθεση του πόσιμου νερού έχει ενοχοποιηθεί σε δύο βασικές αιτίες θανάτου: τα καρδιαγγειακά νοσήματα και τα κακοήθη νεοπλάσματα. Για να τεκμηριωθεί όμως αυτό, θα χρειαστεί περαιτέρω έρευνα για την επίδραση στην υγεία των υδατογενών οργανικών ενώσεων, όπως είναι οι αρωματικοί υδρογονάνθρακες, οι νιτροζαμίνες και οι οργανικές ενώσεις με μεγάλο μοριακό βάρος, που συνήθως δεν ανιχνεύονται με τις υπάρχουσες αναλύσεις.