NEWSLETTER

Προσθέστε εδώ το e-mail σας για να σας έχουμε πάντα ενήμερους






Κατοικία και Υγεία

Ο χώρος της κατοικίας αποτελεί το πιο σημαντικό ίσως συστατικό κάθε πόλης.  Οι περισσότερες κατοικίες που δημιουργήθηκαν στις πόλεις, βιαστικά και φθηνά, μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο αποτελούν κατά κανόνα άρρωστα και όχι υγιή αστικά κύτταρα.

Η ατμοσφαιρική ρύπανση στο σπίτι έχει επιδεινωθεί τα τελευταία χρόνια, εξαιτίας του πιο αργού ρυθμού ανανέωσης του εσωτερικού αέρα (λόγω της βελτιωμένης μόνωσης και των αεροστεγών πορτών και παραθύρων που χρησιμοποιούνται στις σύγχρονες κατοικίες).  Το αποτέλεσμα είναι ότι μπορεί να συγκεντρωθεί στον αέρα του σπιτιού μεγάλος αριθμός ρύπων, πολλοί από τους οποίους σχετίζονται με αναπνευστικά προβλήματα και με ορισμένους καρκίνους.  Ακόμα και όταν η συγκέντρωση των ρύπων είναι μικρή, το γεγονός ότι πολλοί άνθρωποι περνούν μεγάλο μέρος της ζωής τους μέσα στο σπίτι αυξάνει τον κίνδυνο έκθεσης σε παθογόνους ρύπους.  Από αρκετές μελέτες έχει διαπιστωθεί ότι η συνολική έκθεση στους ρύπους συχνά συνδέεται περισσότερο με τη συγκέντρωσή τους σε εσωτερικούς χώρους παρά σε εξωτερικούς.

Υπάρχουν πολλοί ρύποι από εσωτερικές πηγές που απειλούν την ανθρώπινη υγεία.  Η καύση μέσα στο σπίτι για θέρμανση και μαγείρεμα μπορεί να παράγει μονοξείδιο και διοξείδιο του άνθρακα (CO, CO2), διοξείδιο του θείου (SO2), φορμαλδεΰδη, υδρογονάνθρακες, οξείδια του αζώτου, καθώς και αιωρούμενα σωματίδια όπως είναι η αιθάλη.

Πολλά υλικά οικοδομών περιέχουν ρητίνες φορμαλδεΰδης (είδος κόλλας που μπορεί να απελευθερώσει φορμαλδεΰδη σε αέρια μορφή).  Η φορμαλδεΰδη είναι έντονα ερεθιστικό αέριο, που προκαλεί καρκινογένεση.  Σε πολλά σπίτια χρησιμοποιούνται συντηρητικά του ξύλου με επικίνδυνα συστατικά όπως το PCP (πενταχλωροφενόλη), το ΤΒΤΟ και το λινδάνιο, που προκαλούν σοβαρά νοσήματα όπως είναι η απλαστική αναιμία.

Ένας άλλος επικίνδυνος εσωτερικός ρύπος είναι ο αμίαντος, που χρησιμοποιούνταν στα οικοδομικά υλικά και στις μονώσεις.  Ο αμίαντος, εκτός από ερεθισμό του δέρματος, μπορεί να προκαλέσει καρκίνο του πνεύμονα και καρκίνο του μεσοθηλιώματος.  Ο κίνδυνος για καρκίνο του πνεύμονα πολλαπλασιάζεται όταν συνδυάζεται με τον καπνό του τσιγάρου.

Ως ένας από τους εσωτερικούς αέριους ρύπους έχει αναγνωριστεί τελευταία και το ραδόνιο, που αποτελεί ενδιάμεσο στάδιο διάσπασης από το ουράνιο-238 στο μόλυβδο-206.  Το ραδόνιο, που βρίσκεται σε οικοδομικά υλικά θεωρείται καρκινογόνο και αποτελεί μεγαλύτερη πηγή βιολογικού κινδύνου από κάθε άλλη πηγή ακτινοβολίας.  Το ραδόνιο έχει υπολογιστεί ότι ευθύνεται για το 6% της επίπτωσης του καρκίνου του πνεύμονα στη Μ. Βρετανία.

Εκτός, όμως, από τις αρνητικές επιδράσεις των παθογόνων κτιρίων, απειλή για την υγεία αποτελούν και οι υποβαθμισμένες συνθήκες κατοικίας. Το κρύο, η υγρασία, η πυκνοκατοίκηση, η ελλιπής ύδρευση και αποχέτευση, η παρουσία επικίνδυνων ξενιστών λοιμογόνων παραγόντων (αρθρόποδα, τρωκτικά, κ.ά.), βλάπτουν την υγεία, αυξάνοντας τη σωματική αλλά και την ψυχική νοσηρότητα. Οι υποβαθμισμένες συνθήκες κατοικίας σχετίζονται επίσης με έξαρση της εγκληματικής βίας και με μειωμένη σχολική επίδοση των παιδιών.

Ακόμα και σε πλούσιες χώρες, όπως είναι οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα τελευταία χρόνια αυξάνεται ο αριθμός των κατοίκων που για οικονομικούς κυρίως λόγους ζουν σε υποβαθμισμένες συνθήκες κατοικίας.  Και όλα αυτά, παρά το γεγονός ότι το αναθεωρημένο Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Συμβόλαιο (Charter) του 1996 αναφέρει ότι η κατοικία αποτελεί βασικό ανθρώπινο δικαίωμα για κάθε άνδρα, γυναίκα και παιδί.  Η μεγάλη απόσταση ανάμεσα στις διακηρύξεις και την πραγματικότητα οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στο γεγονός ότι, από το σύνολο των πόρων που διατίθενται για κοινωνική πολιτική και που ανέρχονται κατά μέσο όρο στο 28% του ΑΕΠ των ευρωπαϊκών χωρών, λιγότερο από το 5% διατίθεται για βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης.