NEWSLETTER

Προσθέστε εδώ το e-mail σας για να σας έχουμε πάντα ενήμερους






Κοινωνική Δράση

Κοινωνική δράση είναι η πρακτική της ανάληψης δράσης -συνήθως ως μέρος μιας οργανωμένης ομάδας ή κοινότητας -προκειμένου να επιτευχθούν θετικές αλλαγές. Μερικές φορές η κοινωνική δράση μπορεί να οδηγήσει σε ριζικές αλλαγές, ενώ άλλες να αναζητά πιο περιορισμένες ή συγκεκριμένες αλλαγές. Από τη φύση της συχνά πραγματοποιείται από όσους παραδοσιακά διαθέτουν περιορισμένη ισχύ στην κοινωνία (π.χ. τους οικονομικά αδύναμους ή τις μειονότητες), αλλά μπορεί να χρησιμοποιείται από οποιαδήποτε ομάδα αισθάνεται ότι αγνοούνται τα ζητήματα που την αφορούν. Με συνεργασία, τα μέλη τέτοιων ομάδων μπορούν να ασκήσουν τη δύναμή τους συλλογικά λόγω του μεγέθους τους (πχ με την αποστολή γραμμάτων διαμαρτυρίας), της χρήση των ΜΜΕ, των ψήφων τους, των μποϋκοτάζ και άλλων μορφών κοινωνικής, πολιτικής και οικονομικής πίεσης που μπορούν να πείσουν όσους κατέχουν την εξουσία να ξανασκεφτούν τις θέσεις τους.

Κοινωνική δράση είναι ίσως αυτό που οι περισσότεροι άνθρωποι σκέφτονται όταν ακούν τον όρο «οργάνωση της κοινότητας». Αποσκοπεί να ενδυναμώσει τα άτομα που αποκλείονται από το πολιτικό ή κοινωνικό σύστημα και να τους βοηθήσει να αποκτήσουν τον έλεγχο της ζωής και της μοίρας τους. Για το λόγο αυτό, ο «χρυσός κανόνας» της οργάνωσης της κοινότητας είναι «ποτέ να μην κάνεις για τα άτομα αυτό που μπορούν να κάνουν για τον εαυτό τους».

Γιατί να ασκηθεί κοινωνική δράση;
Μπορεί να ενδυναμώσει και να ενεργοποιήσει πληθυσμούς που παραδοσιακά έχουν υπάρξει ανίσχυροι ή δεν έχουν κατανοήσει τη δυνατότητά τους να ασκήσουν τη δύναμή τους.
Μπορεί να ενοποιήσει κοινότητες.
Μπορεί να κάνει γνωστό στην ευρύτερη κοινότητα ότι μια οργανωμένη ομάδα είναι μια υπολογίσιμη δύναμη.
Ίσως είναι το μόνο πράγμα που θα μετακινήσει έναν «επίμονο αντίπαλο».
Μπορεί να ειδωθεί ως ηθικά απαραίτητη.
Μπορεί να κινητοποιήσει τα άτομα να υιοθετήσουν άλλα είδη θετικής δράσης.
Μπορεί να είναι η αρχή μιας διαδικασίας που καταλήγει σε μια πιο ενοποιημένη μεγαλύτερη κοινότητα.
Μπορεί να οδηγήσει σε μακροπρόθεσμη θετική κοινωνική αλλαγή.

Πότε πρέπει να ασκηθεί κοινωνική δράση;

Όταν οι διαπραγματεύσεις και οι λογική δεν παράγουν ικανοποιητικά αποτελέσματα.
Όταν ο χρόνος πιέζει για δράση.
Όταν ο χρόνος για δράση είναι κατάλληλος.
Όταν υπάρχουν οι κατάλληλες πηγές για να είναι η δράση εφικτή.
Όταν θέλουμε να γίνει μια δραστική κίνηση που θα συγκεντρώσει την προσοχή του κοινού.
Όταν θέλουμε να ενεργοποιηθεί και να ενδυναμωθεί η κοινότητα και να αναπτυχθεί ικανή ηγεσία.
Όταν θέλουμε να προσελκύσουμε την προσοχή του κοινού-και των ΜΜΕ-και να διαμορφώσουμε την κοινή γνώμη υπέρ ημών για κάποιο θέμα ή την οργάνωσή μας ή την κοινότητα.

Ποιοι πρέπει να ασκούν κοινωνική δράση;
Η κοινωνική δράση είναι πιο αποτελεσματική όταν τα άτομα που την ασκούν είναι αυτά των οποίων τα συμφέροντα διακυβεύονται. Αυτοί που ασκούν κοινωνική δράση πρέπει να είναι όχι μόνο όσοι αναμένεται να επηρεαστούν από αυτήν, αλλά αυτοί που αποφασίζουν ότι η δράση είναι απαραίτητη. Πρέπει να κατανοούν ποιες είναι οι πιθανές συνέπειες της δράσης και να αποφασίζουν αν η ανάληψη του ρίσκου αξίζει σε σχέση με τα πιθανά οφέλη.

Πώς ασκείται η κοινωνική δράση; 
Ξεκινά με τα πιο σημαντικά μέρη της οργάνωσης της κοινότητας-γνωρίζοντας την κοινότητα και τα μέλη της, κάνοντας προσωπικές επαφές και καλλιεργώντας την εμπιστοσύνη τόσο με τα άτομα αλλά και μεταξύ των ατόμων. Αφού έτσι έχει δημιουργηθεί μια δομή για δράση και έχει αποφασιστεί ότι αυτό χρειάζεται στη συγκεκριμένη περίπτωση, το επόμενο βήμα είναι ο σχεδιασμός και η μετατροπή των σχεδίων σε δράση. Τέλος, απαιτείται η παρακολούθηση και αξιολόγηση όσων γίνονται, καθώς και η απόφαση για το επόμενο βήμα.

Προετοιμάζοντας την κοινωνική δράση  
Γνωρίστε την κοινότητα. Μάθετε την ιστορία και την κουλτούρα της, αποκτήστε οικειότητα με τα μέλη της, συζητήστε μαζί τους, με άλλα λόγια κάντε φίλους όπως θα κάνατε σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση. 
Προσδιορίστε τα θέματα που πιθανόν να οδηγήσουν την κοινότητα σε κοινωνική δράση. Τι είναι αρκετά σημαντικό ώστε τα άτομα να οδηγηθούν σε δράση; Η απάντηση σε αυτό πρέπει να προέλθει από την ίδια την κοινότητα. Σε συναντήσεις όπου τα μέλη συζητούν μεταξύ τους, τα βασικά ζητήματα που απασχολούν την κοινότητα έρχονται στην επιφάνεια. Ο ρόλος του οργανωτή είναι να βοηθήσει τα άτομα να κατανοήσουν ότι μπορούν να αναλάβουν δράση.
Ανακαλύψτε και επικοινωνήστε με άτομα και ομάδες που κατέχουν σημαντικές θέσεις. Ξεκινώντας με έμπιστα και αξιοσέβαστα άτομα και ομάδες, λαμβάνετε αυτόματα πρόσβαση σε πολλά πράγματα μέσα στην κοινότητα. Η ανάπτυξη σχέσεων με αυτούς είναι συχνά το πρώτο βήμα για επιτυχημένη οργάνωση της κοινότητας.
«Στρατολογείστε» τα μέλη της κοινότητας στην προσπάθεια. Αποτελεί την καρδία οποιασδήποτε καμπάνιας οργάνωσης της κοινότητας και περιλαμβάνει προσωπικές επαφές με τη μορφή της «πρόσωπο-με-πρόσωπο» επικοινωνίας, συναντήσεις στα σπίτια των ατόμων, δημόσιες συναντήσεις , συζητήσεις σε διάφορα μέρη κτλ. Είναι δύσκολο το χτίσιμο εμπιστοσύνης από απόσταση.
Χτίστε ένα σύστημα επικοινωνίας. Είναι σημαντικό τα άτομα να μπορούν να επικοινωνούν μεταξύ τους και τα νέα να διαδίδονται γρήγορα και αποτελεσματικά σε όλους.
Ενθαρρύνετε την καθοδήγηση μέσα από την κοινότητα από την αρχή. Ορισμένα από τα άτομα που βρίσκονται σε σημαντικές θέσεις μπορεί να μην αναγνωρίζονται ως «ηγέτες της κοινότητας», αλλά ίσως είναι έμπιστα άτομα στα οποία ο κόσμος δίνει προσοχή. Είναι ήδη ηγέτες, με ή χωρίς τίτλο. Επιπλέον, κάποιοι άλλοι έχουν ηγετικές ικανότητες, και όσο συντομότερα ανακαλύψετε και ενθαρρύνετε αυτούς τους ηγέτες, τόσο πιο σύντομα η κοινότητα θα ξεκινήσει να εργάζεται πάνω στα ζητήματα που την αφορούν.
Δημιουργείστε μια δομή για να βοηθήσετε την κοινότητα να επιτύχει τους σκοπούς της. Όταν τα άτομα και οι ομάδες που δεσμεύονται στην προσπάθεια είναι αρκετά, είναι ώρα να τους συγκεντρώσετε σε μια οργάνωση ή μια άλλη δομή η οποία θα τους βοηθήσει να σχεδιάσουν και να εφαρμόσουν μια ενιαία στρατηγική κοινωνικής δράσης. 

Περισσότερα θα βρείτε στον ‘ΟΔΗΓΟ ΣΥΝΗΓΟΡΙΑΣ’ της ιστοσελίδας του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών στην ΠΡΟΑΓΩΓΗ & ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ
στην ΕΝΟΤΗΤΑ 1. ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΡΑΣΗ
 http://healthpromotion.med.uoa.gr/pm/pm.htm