NEWSLETTER

Προσθέστε εδώ το e-mail σας για να σας έχουμε πάντα ενήμερους






Συνηγορία

Η συνηγορία (ή υπεράσπιση ή προάσπιση – στα αγγλικά advocacy):
- είναι η ενεργητική προώθηση ενός σκοπού,
- έχει σαν συνέπεια δράσεις που οδηγούν σε ένα αποτέλεσμα,
- είναι μια από τις πιο πιθανές στρατηγικές ή τους πιο πιθανούς τρόπους προσέγγισης ενός προβλήματος,
- μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν κομμάτι μιας πρωτοβουλίας της κοινότητας το οποίο συνδυάζεται και με άλλα συστατικά,
- δεν είναι μια άμεση υπηρεσία ,
- δεν συνεπάγεται απαραίτητα αναμέτρηση ή διαμάχη και
-  εμπλέκει συχνά την κυβέρνηση, την εργασία, τα σχολεία ή κάποιους άλλους θεσμούς (γνωστοί ως Γολιάθ!) για να διορθώσουν μία άδικη ή επιζήμια κατάσταση που επηρεάζει τους ανθρώπους στην κοινότητα(γνωστοί ως Δαβίδ και φίλοι!). Αυτή η κατάσταση μπορεί να επιλυθεί μέσω της πειθούς εξαναγκάζοντας τον Γολιάθ να λυγίσει κάτω από την πίεση, είτε με συμβιβασμό είτε με άλλη πολιτική ή νομική δράση.  Πχ αν περνάς τα Σάββατά σου βοηθώντας στο ξεκαθάρισμα των αντικειμένων στο κέντρο ανακύκλωσης, αυτό δεν είναι συνηγορία - είναι υπηρεσία. Αν όμως ακούσεις ότι το κέντρο ανακύκλωσης πρόκειται να κλείσει και ενωθείς με άλλους για να προστατέψεις αυτό το σημείο της πόλης, ή αν βρεις ένα καινούριο σημείο για να γίνει το κέντρο ανακύκλωσης, αυτό είναι συνηγορία!
 
Τα αποτελεσματικά συστατικά μιας επιτυχημένης συνηγορίας είναι: η ορθότητα του σκοπού, η δύναμη αυτών που συνηγορούν (π.χ. είναι πολύ καλύτερο αυτοί να είναι πολλοί παρά λίγοι), η επιμέλεια με την οποία ερευνούν τα θέματα, την αντίδραση και τη γνώμη της κοινότητας σχετικά με το θέμα, οι ικανότητές τους στην χρησιμοποίηση διαθέσιμων εργαλείων συνηγορίας(συμπεριλαμβανομένων και των ΜΜΕ) και πάνω από όλα η επιλογή αποτελεσματικών στρατηγικών και τεχνικών. 

Για κάποιους η συνηγορία είναι ένας καινούριος ρόλος που μπορεί να μην είναι άνετος, ιδίως αν περιλαμβάνει διαμάχη, αλλά για άλλους θεωρείται πολύ ελκυστική και αποτελεσματική λύση των προβλημάτων υγείας και ποιότητας ζωής μιας κοινότητας.  Θα πρέπει να τονιστεί ότι οι καλοί συνήγοροι θα πρέπει να σκεφτούν πολύ πριν προβούν σε μια διαμάχη ,γιατί συνήθως αυτό είναι μια κακή αρχή και επίσης θα πρέπει να προσέξουν πολύ γιατί μια λάθος κίνηση δεν θα είναι καλή για τις επόμενες εκστρατείες τους, ίσως τους κάνει να φανούν περίεργα στην κοινότητα και ακόμα χειρότερα ίσως οδηγήσει σε μπλεξίματα με το νόμο. Γι’ αυτό ,θα πρέπει να γίνεται προσεκτικός σχεδιασμός της στρατηγικής και των σχεδιασμών.

Η συνηγορία θα πρέπει να επιλέγεται όταν η δουλειά ¨ρουτίνας¨, όπως η συγκέντρωση υποστήριξης για έναν σκοπό, η συνδρομή χρημάτων ή η στρατολόγηση μελών της κοινότητας δεν οδηγεί εκεί που θέλουμε. Στις περισσότερες περιπτώσεις πρέπει να σκεφτείς πολύ καλά πριν εφαρμόσεις τη συνηγορία  γιατί είναι μία στρατηγική που δεν είναι αποτελεσματική όταν εφαρμόζεται συνέχεια. Η καλύτερη στιγμή για να αρχίζεις να σχεδιάζεις μία εκστρατεία συνηγορίας είναι όταν η άμεση εμπειρία σου ή η προκαταρκτική σου έρευνα σου δείχνει ότι δεν μπορείς να πετύχεις τους στόχους σου με κάποιον άλλον τρόπο καθώς επίσης και όταν είσαι σίγουρος ότι έχει την ικανότητα να τη φέρεις εις πέρας και έχεις αρκετό ενθουσιασμό και ενέργεια ώστε να αντέξεις αυτή τη μεγάλη διαδρομή!

Ασκώντας Κριτική ενάντια σε Δυσμενείς Ενέργειες και Δράσεις
Τι σημαίνει άσκηση κριτικής ενάντια σε δυσμενείς ενέργειες;
Σημαίνει να διαμαρτύρεσαι –συνήθως δημόσια- για μια δράση ή ενέργεια που πιστεύεις ότι είναι παράλογη, άδικη, αναποτελεσματική ή λειτουργεί ενάντια στο δημόσιο συμφέρον. Για τέτοιου είδους ενέργειες μπορεί να ευθύνεται ο οιοσδήποτε, π.χ. δημόσιοι λειτουργοί, επιχειρηματίες, διευθυντές/-τριες σχολικών μονάδων, κ.ά. Η κριτική αυτή καθ’ αυτή αλλά και οι ενέργειες ενάντια στις οποίες μπορεί να ασκήσετε κριτική ποικίλουν. 

Ορισμένοι τρόποι με τους οποίους μπορείτε να ασκήσετε την κριτική σας είναι οι εξής:

Στρέφοντας τη κριτική σας κατευθείαν προς εκείνους που είναι οι καθ’ όλα αρμόδιοι – υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής, υψηλόβαθμα στελέχη, κλπ. Εάν, για παράδειγμα, υπάρχει η δυνατότητα να μην εμπλακούν άλλα μέρη (π.χ. να ξεσηκωθεί η κοινή γνώμη) παρά μόνο εσείς και το άτομο/φορέας που ευθύνεται για αυτή την ενέργεια τότε ίσως και να είναι πιθανότερο να ληφθούν υπόψη οι παρατηρήσεις σας.
Καταθέτοντας τη κριτική σας σε δικαστήρια ή άλλα εποπτικά όργανα. Όταν έχουν παραβιαστεί ή παραβλεφθεί νόμοι ή κανονισμοί ή εάν έχετε δοκιμάσει άλλα μέσα τα οποία δεν έχουν αποφέρει καρπούς, τότε καταφύγετε σε κάποιον εποπτικό φορέα. Επίσης, μερικές φορές ο σκοπός σας μπορεί να επιτευχθεί μόνο και μόνο με την προειδοποίηση ότι θα καταφύγετε σε ένδικα ή άλλα μέσα!
Ενημερώνοντας το κοινό μέσα από τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας, με διανομή ενημερωτικών εντύπων κ.ά. έτσι ώστε να ενημερώσετε ολόκληρη τη κοινότητα για το τι συμβαίνει. Ο στόχος σας είναι να κινητοποιήσετε τη κοινή γνώμη και τις πολιτικές δυνάμεις και να προειδοποιήσετε τη κοινότητα, έτσι ώστε να «ιδρώσουν τα αυτιά» εκείνου ή εκείνων που ευθύνεται(ονται) για τη συγκεκριμένη ενέργεια, φέρνοντας στο φως τις παρανομίες και/ή τις αντιδεοντολογικές διαστάσεις της συγκεκριμένης ενέργειας.
Πραγματοποιώντας δημόσιες συναντήσεις για να συζητήσετε για τη συγκεκριμένη κατάσταση και να ενημερώσετε περαιτέρω την κοινότητα.
Διοργανώνοντας διαδηλώσεις.
Συνδυάζοντας δύο ή περισσότερες από τις παραπάνω ενέργειες. 

Οι μορφές που μπορεί να έχει μια δυσμενής ενέργεια είναι οι εξής:

Μια ενέργεια που προσδοκά να επιλύσει ένα συγκεκριμένο πρόβλημα ή μια κατάσταση μπορεί να είναι μεν καλοπροαίρετη αλλά να έχει ληφθεί με λάθος τρόπο.
Τις περισσότερες φορές οι αρμόδιοι για τη χάραξη πολιτικής, τα υψηλόβαθμα στελέχη ή άλλα άτομα που έχουν την εξουσία να «κινούν τα νήματα», μπορεί να θέλουν πραγματικά να αντιμετωπίσουν ή να λύσουν ένα πρόβλημα. Ωστόσο, μπορεί να μην ξέρουν τι να κάνουν ή πώς να το κάνουν ή μπορεί και για άλλους λόγους (πολιτικούς, οικονομικούς, κ.ά.) να μην είναι σε θέση ή να μην θέλουν να κάνουν αυτό που πρέπει.

Για παράδειγμα, θα μπορούσε κάποιος να υποστηρίξει ότι θα μπορούσαμε να είχαμε λύσει το πρόβλημα των ναρκωτικών εάν είχαν φυλακιστεί όλοι/-ες οι χρήστες/-τριες ουσιών. Δεν είναι όμως λύση αυτή, γιατί δεν στοχεύει στη καταπολέμηση της αιτίας του προβλήματος. Και βέβαια εκείνοι που προωθούν τέτοιες “λύσεις” δεν είναι απαραίτητα κακοπροαίρετοι άνθρωποι: απλώς δεν έχουν την απαιτούμενη γνώση ή το υπόβαθρο εκείνο που θα τους επέτρεπε να δουν πιο ξεκάθαρα την κατάσταση και να λάβουν καταλληλότερες αποφάσεις.
Κάποια οντότητα, ιδιωτική ή δημόσια, μπορεί να προτάξει τα δικά της συμφέροντα αντί να θέσει σε προτεραιότητα το καλό της κοινότητας (π.χ. κάποιος υπουργός περνάει έναν νόμο για να ωφελήσει τους «δικούς» του ανθρώπους, ένα εργοστάσιο μολύνει τη θαλάσσια περιοχή με τα απόβλητά του, ένας φορέας κάνει διακρίσεις σε βάρος συγκεκριμένων ομάδων του πληθυσμού κ.ά.).

Η κοινή γνώμη –λόγω άγνοιας- μπορεί μερικές φορές να ασκεί πίεση ή να υποστηρίξει μια ενέργεια/δράση που μπορεί να είναι επιβλαβής. Μία δράση που δεν επιφέρει ουσιαστικές αντιδράσεις ή που ουσιαστικά δεν αποτελεί καν δράση, μπορεί να καταδεικνύει μια προσπάθεια «κουκουλώματος» του προβλήματος. Όταν, για παράδειγμα, η κυβέρνηση ζητάει να γίνει μια πραγματογνωμοσύνη για ένα θέμα, αυτό αποτελεί μια ενέργεια. Οι πραγματογνώμονες μπορεί να κάνουν ένα χρόνο ή και περισσότερο για να ελέγξουν την κατάσταση και να στείλουν την έκθεσή τους, η οποία μπορεί και να μην ληφθεί καν υπόψη. Η ανάθεση της πραγματογνωμοσύνης μπορεί να θεωρηθεί ως «μια ενέργεια», αλλά το αποτέλεσμα  μπορεί να είναι ακριβώς το ίδιο με την περίπτωση εκείνη που δεν έδινε κανείς σημασία στο θέμα.

Μια ενέργεια μπορεί να αποτελεί μια απερίσκεπτη έκφραση προκατάληψης ή μια εθνοκεντρική αντίληψη του κόσμου (π.χ. μια πρόταση διεξαγωγής δημοψηφίσματος για το περιορισμό των δικαιωμάτων των ομοφυλόφιλων ζευγαριών).  Τέτοιες μορφές δράσεων μπορεί να πηγάζουν από διαφορές φιλοσοφίας. Πολλοί, για παράδειγμα, που υποστηρίζουν το περιορισμό των δικαιωμάτων των ομοφυλόφιλων ζευγαριών πιστεύουν ότι έχουν το δικαίωμα να το κάνουν επί τη βάση θρησκευτικών πεποιθήσεων. Τέτοια θέματα που επιφέρουν διχασμό υπάρχουν πολλά (π.χ. οι εκτρώσεις, η ευθανασία, οι δαπάνες για τις ένοπλες δυνάμεις, ο ρόλος της θρησκείας στο δημόσιο βίο, κ.ά.) τα οποία πηγάζουν από διαφορές φιλοσοφίας και τα περισσότερα από αυτά είναι συναισθηματικά φορτισμένα, δυσχεραίνοντας την επίλυσή τους. 

Είναι σημαντικό να αναγνωρίζουμε πότε μια μη ευνοϊκή πρακτική βασίζεται σε θρησκευτικά, ηθικά και/ή φιλοσοφικά θεμέλια για να προετοιμάζουμε αναλόγως και τη κριτική μας. Εάν η κριτική σας έρθει σε σύγκρουση με τις βαθιά ριζωμένες πεποιθήσεις της αντίθετης πλευράς τότε δεν θα πετύχετε τίποτα. Το καλύτερο ίσως που μπορείτε να κάνετε σε αυτή τη περίπτωση είναι να επιχειρηματολογήσετε υποστηρίζοντας ότι υπάρχουν και από τη δική σας πλευρά θρησκευτικές ή ηθικές αξίες που κάνουν τη θέση σας πιο ισχυρή (π.χ. η ανθρώπινη ζωή είναι κατά γενική ομολογία το υπέρτατο αγαθό και ύψιστο θεμελιώδες δικαίωμα σε σύγκριση με το δικαίωμα στην ιδιοκτησία).


Η Κατανόηση του Θέματος
Είναι πολύ πιθανό να γνωρίζεις πολύ καλά γιατί το θέμα σου είναι σημαντικό, αλλά πριν αντιμετωπίσεις τον κόσμο σε μια εκστρατεία συνηγορίας μεγάλης ή μικρής διάρκειας είναι απαραίτητο να είσαι οπλισμένος με αρκετή επιπλέον γνώση για την ιστορία του θέματός σου , καθώς επίσης και τον τρόπο με τον οποίο αυτό επηρεάζει στην κοινότητά σου. Οι λόγοι που επιβάλλουν την προσεχτική κατανόηση του θέματός σου είναι ποικίλοι:
 
- είναι απαραίτητο να παίζεις στα δάχτυλα τα επιχειρήματα που μπορούν να πείσουν τα άτομα ότι το θέμα είναι σημαντικό, πείθοντας έτσι και τους συμμάχους με γεγονότα που δεν θα ήταν ικανοί να αγνοήσουν ή να αντικρούσουν και να  συμβάλλουν στην επίτευξη του σκοπού σου.

- είναι αναγκαίο να γνωρίζεις γιατί οι αντίπαλοί σου είναι στην αντίθετη πλευρά και ποια οικονομικά ή άλλα συμφέροντα έχουν και τους κρατούν σε αυτήν την πλευρά.

- μέσω της έρευνας θα γνωρίσεις καλύτερα τι είναι αναγκαίο να γίνει για να αλλάξει η κατάσταση.

- θα μάθεις ποιο στρατηγικό στυλ είναι πιο πιθανό να δουλέψει καλύτερα.

- όταν κι εάν η διαμάχη γίνει δημόσια, κάτι που ίσως θέλεις να γίνει, θα έχεις τις απαντήσεις και θα είσαι σίγουρος για τις πληροφορίες σου οποιαδήποτε στιγμή σε προκαλέσουν οι αντίπαλοί σου, το κατεστημένο ή τα ΜΜΕ.

- επειδή θα έχεις κατανοήσει εξονυχιστικά την υπάρχουσα κατάσταση από την αρχή της εκστρατείας σου, θα είσαι ικανός να σχεδιάσεις λογικά τη διαδικασία και στο τέλος  να γνωρίζεις πόσο μακριά έχεις φτάσει. Προτού λοιπόν προχωρήσεις στα συγκεκριμένα βήματα σχεδιασμού, είναι αναγκαίο να έχεις ένα γερό στρώμα γνώσης στο οποίο θα βασιστείς.
 
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι θα πρέπει να γνωρίζεις όλες τις σχετικές πληροφορίες με το θέμα σου , ωστόσο για να είσαι ένας επιτυχημένος συνήγορος είναι περισσότερο σημαντικό να γνωρίζεις τα εξής: πώς νιώθουν οι άνθρωποι για το θέμα και τι πιστεύουν, πώς το θέμα ενώνει ή χωρίζει την κοινότητα σε διαφορετικά τμήματα, ποιος κινεί τα νήματα και κάνει τους αντιπάλους σου να είναι στην πλευρά που είναι, τι είδους δυνάμεις ίσως λειτουργούν στην τοπική πολιτική σκηνή και κάνουν τους υπαλλήλους να αντιτίθενται σε εσένα σκόπιμα, τι θα κάνει τους ανθρώπους να παρατήσουν τον παλιό τρόπο αντιμετώπισης τον πραγμάτων και να δοκιμάσουν κάτι άλλο, τι είδους πιστεύω έχουν οι άνθρωποι που αντιτίθενται σε ιδεολογική βάση. Πχ. μπορείς να ξεκινήσεις την έρευνά σου με τα εξής ερωτήματα: ποιος επηρεάζεται από το θέμα, ποιες είναι οι συνέπειές του θέματος, ποιος είναι ο οικονομικός του αντίκτυπος, ποια είναι η ιστορία του, ποια είναι τα εμπόδια, ποιοι είναι οι πόροι. Με άλλα λόγια ,είναι βοηθητικό να βρεις τη ρίζα του σκοπού του θέματος σου .
   
Ποιές Είναι οι Καλύτερες Πηγές Πληροφόρησης
Α .Συγκέντρωση πληροφοριών
1.Οι βιβλιοθήκες
2.Το internet
3. Άλλες ομάδες συνηγορίας που έχουν ήδη κάνει εξονυχιστική έρευνα σε θέματα παρόμοια με το δικό σου και μπορείς έτσι να δεις τη διαδικασία που ακολούθησαν στη δική τους έρευνα και της πηγές των πληροφοριών που χρησιμοποίησαν .

Περισσότερα θα βρείτε στον ‘ΟΔΗΓΟ ΣΥΝΗΓΟΡΙΑΣ’ της ιστοσελίδας του
Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών στην ΠΡΟΑΓΩΓΗ & ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ
στην ΕΝΟΤΗΤΑ 3. ΣΥΝΗΓΟΡΙΑ http://healthpromotion.med.uoa.gr/pm/pm.htm