NEWSLETTER

Προσθέστε εδώ το e-mail σας για να σας έχουμε πάντα ενήμερους






Θετικές Γονεϊκές Δεξιότητες

Πρώιμοι Έφηβοι (12-14 ετών)

Αναπτυξιακά Ορόσημα
 Η πρώιμη εφηβεία είναι η φάση των μεγάλων σωματικών, ψυχικών συναισθηματικών και κοινωνικών αλλαγών. Καθώς επέρχεται η εφηβεία, οι ορμόνες αλλάζουν δραστικά. Στα αγόρια αυξάνεται η τριχοφυΐα του προσώπου και του σώματος και αποκτούν πιο βαθιά φωνή. Στα κορίτσια αυξάνεται η τριχοφυΐα  του προσώπου και του στήθους και αρχίζει η εμμηνόρροια. Οι έφηβοι αναστατώνονται με αυτές τις αλλαγές και ανησυχούν για το πώς φαίνονται στους άλλους. Αυτή είναι επίσης μια περίοδος στην οποία ο έφηβος πιθανά να πιεστεί σε μεγάλο βαθμό από τους ομηλίκους για να δοκιμάσει αλκοόλ, να κάνει χρήση καπνού ή και άλλων ναρκωτικών ουσιών και να ξεκινήσει τη σεξουαλική του ζωή.  ʼλλες προκλήσεις αυτής της αναπτυξιακής φάσης μπορεί να είναι οι διαταραχές διατροφής, η κατάθλιψη, και τα προβλήματα στην οικογένεια.

Σε αυτήν την ηλικία, οι έφηβοι κάνουν τις δικές τους επιλογές σχετικά με τους φίλους, τα αθλήματα, το διάβασμα και το σχολείο. Γίνονται ακόμη πιο ανεξάρτητοι, με τη δική τους πλέον προσωπικότητα και τα δικά τους ενδιαφέροντα.  Κάποιες από τις αλλαγές που συμβαίνουν στους εφήβους, είναι:

Συναισθηματικές-Κοινωνικές αλλαγές:
Περισσότερη ανησυχία σχετικά με την εικόνα του σώματος, την εμφάνιση και τα ρούχα που θα φορέσουν.
Εστίαση στον εαυτό τους, παλινδρόμηση μεταξύ των υψηλών απαιτήσεων και της έλλειψης αυτοπεποίθησης.
Μελαγχολία
Ενδιαφέρονται περισσότερο από την παρέα των ομηλίκων και επηρεάζονται περισσότερο από αυτήν.
Επιδεικνύουν λιγότερη στοργή προς τους γονείς. Κάποιες φορές μπορεί να φαίνονται αγενείς ή ευέξαπτοι.
Έντονο αίσθημα άγχους σχετικά με τις απαιτήσεις των σχολικών μαθημάτων.
Πολλά προβλήματα διατροφής εκκινούν σε αυτήν την ηλικία.

Ψυχικές - Γνωστικές αλλαγές:
Μεγαλύτερη ικανότητα για σύνθετες σκέψεις.
Μεγαλύτερη άνεση στην έκφραση συναισθημάτων κατά τη ροή της ομιλίας.
Ισχυρότερη αίσθηση του σωστού και του λάθους

Πολλοί έφηβοι συχνά αισθάνονται μελαγχολία ή κατάθλιψη. Η κατάθλιψη μπορεί να οδηγήσει σε μειωμένες σχολικές επιδόσεις, χρήση αλκοόλ ή ναρκωτικών ουσιών, επικίνδυνη σεξουαλική συμπεριφορά και άλλα προβλήματα.

Θετικές Γονεϊκές Δεξιότητες
Η αλήθεια είναι σημαντική για τους εφήβους. Ακόμη κι αν είναι αρκετά ανεξάρτητοι, θέλουν πάντα να γνωρίζουν ότι έχουν την υποστήριξη των γονιών τους. Παράλληλα βέβαια, απαιτούν από τους γονείς να σεβαστούν την ανάγκη τους για ιδιωτικό χώρο.
Να είστε ειλικρινείς και ευθείς με τους εφήβους όταν συζητάτε για ευαίσθητα θέματα όπως είναι τα ναρκωτικά, η χρήση αλκοόλ, το κάπνισμα και το σεξ.
Ενθαρρύνετε τον έφηβο να γυμνάζεται. Μπορεί να γίνει μέλος σε κάποια αθλητική ομάδα, είτε να ασκηθεί ατομικά. Το να βοηθά σε οικιακές εργασίες όπως το κούρεμα του γκαζόν, το να βγάζει βόλτα το σκύλο ή να πλένει το αυτοκίνητο, συντελούν στην άσκηση και τη σωματική εγρήγορση του εφήβου.
Η ώρα του γεύματος είναι πολύ σημαντική για την οικογένεια. Το να γευματίζετε όλοι μαζί, βοηθά τους εφήβους στο να κάνουν καλύτερες επιλογές σχετικά με τις τροφές που επιλέγουν να καταναλώσουν, προάγει τη σωστή διατήρηση του σωματικού βάρους, αλλά δίνει και χρόνο στην οικογένεια για να επικοινωνήσει.
Συναντήστε και γνωρίστε τους φίλους του έφηβου παιδιού σας.
Δείξτε ενδιαφέρον για τη σχολική ζωή του παιδιού σας.
Βοηθήστε τον έφηβο να κάνει σωστές επιλογές ενθαρρύνοντάς τον να λάβει τις δικές του αποφάσεις.
Να σέβεστε τις απόψεις του εφήβου και να υπολογίζετε τις σκέψεις και τα συναισθήματά του. Είναι σημαντικό να αισθάνεται ότι πραγματικά τον ακούτε.

Προτεραιότητα στην ασφάλεια
Οι συγκρούσεις μοτοσικλετών είναι από τις κύριες αιτίες θανάτου στους εφήβους 12-14 ετών. Συχνοί είναι επίσης και οι τραυματισμοί από αθλήματα και άλλες δραστηριότητες.
Σιγουρευτείτε ότι ο έφηβος γνωρίζει τη σπουδαιότητα της χρήσης της ζώνης ασφαλείας.
Ενθαρρύνετε τον έφηβο να φοράει πάντα κράνος όταν οδηγεί ή ανεβαίνει σε μοτοσικλέτα.
Συζητήστε με τον έφηβο για τους κινδύνους από τη χρήση ναρκωτικών, της κατανάλωσης οινοπνεύματος, της χρήσης καπνού και τις επικίνδυνης σεξουαλικής συμπεριφοράς. Ζητήστε του να σας πει τι γνωρίζει και ποια είναι η άποψή του για αυτά τα θέματα και μοιραστείτε τις σκέψεις και τα συναισθήματά σας μαζί του. Ακούστε τι έχει να σας πει και απαντήστε τις ερωτήσεις του με ειλικρίνεια και ευθύτητα.

Συζητήστε με τον έφηβο για τη σπουδαιότητα του να έχει κανείς φίλους που ενδιαφέρονται για θετικές δραστηριότητες. Ενθαρρύνετέ τον να αποφεύγει την πίεση των ομηλίκων για ανθυγιεινές συμπεριφορές.
Καλό είναι να γνωρίζετε που βρίσκεται ο έφηβος και αν βρίσκεται κάποιος ενήλικας στο ίδιο μέρος. Κανονίστε μαζί του το πότε θα σας τηλεφωνήσει, που μπορείτε να τον βρείτε και τι ώρα θα πρέπει να επιστρέψει στο σπίτι.
Θέστε ξεκάθαρους κανόνες για τον έφηβο όταν είναι μόνος του στο σπίτι. Συζητήστε για θέματα που σχετίζονται με το να φέρει φίλους στο σπίτι, τους τρόπους με τους οποίους θα χειριστεί επικίνδυνες καταστάσεις (όπως πχ, κατάσταση έκτακτης ανάγκης,  μια περίπτωση πυρκαγιάς, τα ναρκωτικά, το σεξ, κλπ) καθώς και τις οικιακές ή σχολικές εργασίες  τις οποίες θα πρέπει να διεκπεραιώσει.

Μέση  Εφηβεία (15-17 ετών)

Αναπτυξιακά Ορόσημα
Η εφηβεία είναι μια περίοδος σωματικών, ψυχικών, γνωστικών και σεξουαλικών αλλαγών για τον έφηβο. Τα περισσότερα κορίτσια είναι σωματικά ώριμα ως αυτήν την ηλικία και έχουν ολοκληρώσει το πέρασμα στην εφηβεία. Για τα αγόρια η σωματική ωρίμανση συνεχίζεται σε αυτή τη φάση. Ο έφηβος πιθανά να έχει ανησυχίες σχετικά με το μέγεθος του σώματός του, το σχήμα ή το βάρος του. Οι διαταραχές διατροφής είναι συχνές σε αυτήν την ηλικία, ιδιαίτερα ανάμεσα στα κορίτσια. Κατά τη διάρκεια αυτής της φάσης ο έφηβος αναπτύσσει την προσωπικότητά του και διαμορφώνει τις απόψεις του με μοναδικό τρόπο. Οι σχέσεις με τους ομηλίκους είναι πάρα πολύ σημαντικές, ωστόσο ο έφηβος έχει και άλλα ενδιαφέροντα, αφού έχει διαμορφώσει μια πιο ξεκάθαρη αίσθηση ταυτότητας. Η εφηβεία είναι επίσης μια σημαντική περίοδος προετοιμασίας για περισσότερη ανεξαρτησία και υπευθυνότητα. Πολλοί έφηβοι σε αυτήν την ηλικία αποφασίζουν για πρώτη φορά να εργαστούν και πολλοί θα αφήσουν το σπίτι με το πέρας του Λυκείου.
Οι αλλαγές που μπορεί να παρατηρήσετε στον έφηβο, είναι:

Συναισθηματικές-Κοινωνικές αλλαγές:
Αυξημένο ενδιαφέρον για το αντίθετο φύλο
Μειωμένη διάθεση για σύγκρουση με τους γονείς
Αύξηση της επιθυμίας για ανεξαρτησία από τους γονείς
Βαθύτερη ικανότητα για φροντίδα και μοίρασμα καθώς και την ανάπτυξη περισσότερων στενών σχέσεων
Μείωση του χρόνου με τους γονείς και παράλληλη αύξηση του χρόνου με τους ομήλικους.

Ψυχικές-Γνωστικές αλλαγές:
Περισσότερο καθορισμένες συνήθειες εργασίας
Αυξημένο ενδιαφέρον για μελλοντικά εκπαιδευτικά και επαγγελματικά σχέδια
Μεγαλύτερη ικανότητα διαχωρισμού σωστού-λάθους
Μελαγχολία ή κατάθλιψη, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε μειωμένες σχολικές επιδόσεις, χρήση αλκοόλ ή ναρκωτικών ουσιών, ανασφαλές σεξ, αυτοκτονικό ιδεασμό. (Σημείωση: τα προβλήματα στο σχολείο, η χρήση αλκοόλ και ναρκωτικών ουσιών και άλλες διαταραχές, μπορούν να οδηγήσουν και σε αισθήματα μελαγχολίας ή κατάθλιψης)

Θετικές Γονεϊκές Δεξιότητες
Συζητήστε με τον έφηβο για τις ανησυχίες του και παρατηρήστε προσεκτικά τις αλλαγές στη συμπεριφορά του. Ρωτήστε τον αν έχει σκέψεις αυτοκτονίας, ιδιαίτερα αν φαίνεται θλιμμένος ή καταθλιπτικός. Το να ρωτήσετε αν έχει ιδέες αυτοκτονίας δεν θα του προκαλέσει τέτοιες ιδέες αν δεν τις έχει ήδη σκεφτεί, αλλά θα τον κάνει να αισθανθεί ότι νοιάζεστε για τα συναισθήματά του. Ζητήστε επαγγελματική βοήθεια, αν αυτό κριθεί αναγκαίο.
Δείξτε ενδιαφέρον για τις σχολικές και εξωσχολικές δραστηριότητες του εφήβου και ενθαρρύνετέ τον να λαμβάνει μέρος σε δραστηριότητες αθλητικές, μουσικές, θεατρικές και τέχνης.
Να επαινείτε τον έφηβο και να γιορτάζετε τις προσπάθειες και τις επιτυχίες του.
Να δείχνετε στοργή στον έφηβο. Περάστε χρόνο μαζί του σε δραστηριότητες που απολαμβάνετε και οι δύο.
Να σέβεστε την άποψή του. Ακούστε τον χωρίς να υποβαθμίζετε τις ανησυχίες του.
Ενθαρρύνετέ τον να συμμετάσχει σε εθελοντικές δράσεις και να εμπλακεί στα κοινά στα πλαίσια της κοινότητάς σας.
Ενθαρρύνετε τον έφηβο να αναπτύξει τις λύσεις σε προβλήματα ή συγκρούσεις που αντιμετωπίζει. Βοηθήστε τον να λάβει τις κατάλληλες αποφάσεις. Δημιουργείστε ευκαιρίες για εκείνον ώστε να χρησιμοποιήσει την κρίση του ενώ παράλληλα είστε δίπλα του για συμβουλές και στήριξη.
Αν ο έφηβος ασχολείται με δραστηριότητες στο διαδίκτυο, όπως είναι τα διαδικτυακά παιχνίδια, τα δωμάτια συζητήσεων και η αποστολή άμεσων μηνυμάτων, ενθαρρύνετέ τον να ενεργήσει πειθαρχημένα και με σεβασμό απέναντι στον εαυτό του, ως προς το χρόνο ου δαπανά σε αυτές τις δραστηριότητες.
Αν ο έφηβος εργάζεται, αδράξτε την ευκαιρία για να συζητήσετε σχετικά με τις προσδοκίες σας, την υπευθυνότητα καθώς και άλλες πτυχές του σεβασμού που περιμένετε να επιδείξει στο κοινωνικό πλαίσιο.
Συζητήστε με τον έφηβο και βοηθήστε τον να αναπτύξει ένα σχέδιο δράσης για την αντιμετώπιση επικίνδυνων ή δυσάρεστων καταστάσεων. Συζητήστε για το τι θα μπορούσε να κάνει στην περίπτωση που κάποιος από την παρέα του κάνει χρήση ναρκωτικών, ή τον πιέσει για να κάνει σεξ ή ακόμα και στην περίπτωση που κάποιος που βρίσκεται υπό την επήρεια αλκοόλ του προτείνει να τον μεταφέρει κάπου με το αυτοκίνητο ή τη μοτοσικλέτα.
Σεβαστείτε την ανάγκη του εφήβου για ιδιωτικό χώρο.
Ενθαρρύνετε τον να κοιμάται επαρκώς, να ασκείται τακτικά και να τρώει υγιεινά ισορροπημένα γεύματα.
Ενθαρρύνετε τον έφηβο να γευματίζει με την οικογένεια. Γευματίζοντας όλοι μαζί, βοηθάτε τον έφηβο να κάνει καλύτερες διατροφικές επιλογές, να ελέγξει το βάρος του, ενώ παράλληλα δίδεται η ευκαιρία στην οικογένεια να επικοινωνήσει. Επιπλέον, ένας έφηβος που γευματίζει μαζί με την οικογένειά του, είναι περισσότερο πιθανό να έχει καλές σχολικές επιδόσεις, και λιγότερο πιθανό να ξεκινήσει το κάπνισμα, να κάνει χρήση αλκοόλ ή ναρκωτικών ουσιών. Τέλος, είναι λιγότερο πιθανό να εμπλακεί σε καυγάδες, να σκεφτεί την αυτοκτονία ή να εμπλακεί σε σεξουαλική δραστηριότητα.

Προτεραιότητα στην ασφάλεια
Τα ατυχήματα με μοτοσικλέτες είναι από τις κύριες αιτίες θανάτου από ακούσια βλάβη μεταξύ των εφήβων. Συχνοί είναι επίσης και οι ακούσιοι τραυματισμοί από συμμετοχή σε αθλητικές και άλλες δραστηριότητες.
Συζητήστε με τον έφηβο για τη σπουδαιότητα του να φορά τη ζώνη ασφαλείας όταν οδηγεί ή επιβαίνει ως συνοδηγός σε ένα όχημα. Επιμείνετε στη συμμόρφωση με τα όρια ταχύτητας και συμβουλέψτε τον να μην καταναλώνει αλκοόλ όταν οδηγεί. Θέστε ξεκάθαρους κανόνες σχετικά με το πότε και που μπορεί να χρησιμοποιεί το αυτοκίνητο καθώς και με το ποιος μπορεί να συνεπιβαίνει μαζί του.
Ενθαρρύνετέ τον να φορά κράνος όταν οδηγεί ή επιβαίνει σε μοτοσικλέτα ή ποδήλατο.
Η αυτοκτονία είναι η τρίτη κυριότερη αιτία θανάτου μεταξύ των νέων 15-24 ετών. Συζητήστε με τον έφηβο σχετικά με την αυτοκτονία και δώστε αμέριστη προσοχή σε προειδοποιητικά σημάδια.
Συζητήστε μαζί του για τους κινδύνους που ενέχουν τα ναρκωτικά, το αλκοόλ, το κάπνισμα και η επικίνδυνη σεξουαλική συμπεριφορά. Ρωτήστε τον τι γνωρίζει  και τι πιστεύει για αυτά τα θέματα και μοιραστείτε μαζί του τα συναισθήματά σας. Ακούστε προσεκτικά τι έχει να σας πει και απαντήστε στις ερωτήσεις του με ευθύτητα και ειλικρίνεια.
Συζητήστε με τον έφηβο τη σπουδαιότητα της επιλογής φίλων που δεν επιδίδονται σε επικίνδυνες ή βλαπτικές για την υγεία συμπεριφορές.
Καλό είναι να γνωρίζετε που βρίσκεται ο έφηβος και αν είναι παρών κάποιος ενήλικας. Σχεδιάστε από κοινού πότε θα σας τηλεφωνήσει, που μπορείτε να τον βρείτε και τι ώρα θα επιστρέψει στο σπίτι.      

Πηγή: http://www.cdc.gov/ncbddd/child/